II EDYCJA KONFERENCJI "REGIONALNY WYMIAR BEZPIECZEŃSTWA" W OPOLU
Konferencję otworzył i prowadził Mateusz Komorowski, Prezes Międzynarodowego Instytutu Społeczeństwa Obywatelskiego, który powitał uczestników i wprowadził ich w tematykę obrad. W swoim wystąpieniu podkreślił, że bezpieczeństwo nie zaczyna się w Warszawie i nie kończy na decyzjach ministrów, lecz rodzi się w regionach, w powiatach i gminach, w konkretnych społecznościach. Zwrócił uwagę, że to samorządy, ochotnicze straże pożarne, szkoły, lokalne organizacje, koła gospodyń, leśnicy, lekarze, wolontariusze i mieszkańcy tworzą pierwszą linię odporności państwa. Mówił o znaczeniu sąsiedzkiej pomocy, lokalnych systemów ostrzegania, działań kryzysowych, edukacji i pracy z młodzieżą, integracji społecznej, wsparcia służb oraz budowania zaufania i poczucia wspólnoty jako kluczowych elementów współczesnego bezpieczeństwa.
Następnie, jako pierwszy z zaproszonych gości, głos zabrał Tomasz Siemoniak, Minister – Członek Rady Ministrów, Koordynator Służb Specjalnych. W swoim wystąpieniu otwierającym zwrócił uwagę na ścisłe powiązanie bezpieczeństwa narodowego z bezpieczeństwem lokalnym i rolą regionów w systemie państwa. Podkreślał, że nie wystarczy budować silne instytucje w centrum, jeśli nie są one oparte na współpracy z samorządami i społecznościami. Jak zaznaczył: „Bezpieczeństwo zaczyna się od bezpiecznego domu, ulicy, własnej miejscowości”. W dalszej części wystąpienia nawiązał do doświadczeń ostatnich lat, gdy państwo i służby stanęły wobec nowych zagrożeń, oraz do wzmacniania struktur regionalnych. Na zakończenie podkreślił wspólną odpowiedzialność wszystkich uczestników życia publicznego za bezpieczeństwo, stwierdzając: „Nasze bezpieczeństwo jest w ręku każdego z nas”.
Po wystąpieniu ministra głos zabrał Robert Węgrzyn, Członek Zarządu Województwa Opolskiego, który odniósł się do roli samorządu województwa w systemie bezpieczeństwa. Podkreślał znaczenie współpracy pomiędzy województwem, powiatami i gminami oraz ze służbami i organizacjami społecznymi, wskazując na konkretne doświadczenia regionu w obszarze zarządzania kryzysowego i reagowania na sytuacje nadzwyczajne. Zwracał uwagę, że to właśnie na poziomie regionalnym widać realny wpływ decyzji strategicznych państwa na codzienność mieszkańców oraz że skuteczność systemu bezpieczeństwa zależy od sprawnego działania lokalnych struktur i zaangażowania obywateli.
Kolejnym punktem programu był panel „Zagrożenia hybrydowe”, moderowany przez Mateusza Komorowskiego – Prezesa MISO. W dyskusji wzięli udział: Witold Drożdż – Członek Zarządu Orange Polska, prof. Maciej Duszczyk – Wiceminister Spraw Wewnętrznych i Administracji, prof. Aleksandra Skrabacz z Wojskowej Akademii Technicznej oraz Wojciech Wrochna – Wiceminister Energii i Pełnomocnik Rządu ds. Strategicznej Infrastruktury Energetycznej. W trakcie czterech wystąpień otwierających, a następnie dyskusji, omawiano m.in. migracje jako instrument walki hybrydowej i doświadczenia związane z sytuacją na wschodniej granicy, bezpieczeństwo i odporność infrastruktury energetycznej, cyberbezpieczeństwo sektora telekomunikacyjnego oraz rolę odporności społecznej w przeciwdziałaniu presji informacyjnej, dezinformacji i innym formom oddziaływania hybrydowego. Panel kończyło podsumowanie dotyczące najpilniejszych działań potrzebnych do wzmocnienia odporności Polski na tego typu zagrożenia.
Po tej dyskusji dr Konrad Ciesiołkiewicz z Uczelni Korczaka, Kierownik Centrum Analiz Społeczeństwa Informacyjnego, przedstawił prezentację pt. „Podatność młodych ludzi na dezinformację i teorie spiskowe. Wyzwanie dla bezpieczeństwa państwa?”. W swoim referacie zaprezentował wyniki najnowszych badań w tym zakresie, mechanizmy podatności młodzieży na manipulację informacyjną, konsekwencje szerzenia teorii spiskowych dla zaufania społecznego i funkcjonowania instytucji oraz znaczenie edukacji medialnej i obywatelskiej jako narzędzia budowania odporności informacyjnej.
Bezpośrednio po prezentacji odbył się panel „Bezpieczeństwo informacyjne”, moderowany przez dr. Konrada Ciesiołkiewicza. W panelu uczestniczyli: prof. Agnieszka Demczuk z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, była członkini Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich i białoruskich, Magdalena Gaj – Prezes Exatel oraz Maciej Mackiewicz – Prezes Fundacji Forum Bezpieczeństwa. Dyskusja dotyczyła ochrony infrastruktury informacyjnej państwa, zabezpieczenia komunikacji cyfrowej, roli operatorów i administracji publicznej w budowaniu odporności systemów, a także wpływu zagranicznych kampanii dezinformacyjnych na procesy demokratyczne i porządek społeczny.
Ostatnim punktem merytorycznym konferencji był panel „Odporność społeczna. Rola organizacji społeczeństwa obywatelskiego”, którego moderatorem był dr Bartosz Maziarz z Instytutu Nauk o Polityce i Administracji Uniwersytetu Opolskiego. W gronie panelistów znaleźli się: Daniel Palimąka – Starosta Nyski, nadbryg. Paweł Kielar – Opolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej oraz Jarosław Białochławek – Prezes nyskiego WOPR. Rozmowa koncentrowała się na praktycznych doświadczeniach związanych z reagowaniem na kryzysy na poziomie lokalnym, roli straży pożarnych, ratownictwa wodnego, samorządów i organizacji pozarządowych oraz na znaczeniu zaufania społecznego, wolontariatu i lokalnych sieci wsparcia dla odporności całego systemu bezpieczeństwa.
Konferencję zakończyło podsumowanie, w którym ponownie głos zabrał Tomasz Siemoniak, odnosząc się do wniosków z poszczególnych paneli i podkreślając konieczność stałej współpracy rządu, samorządów, służb, organizacji społecznych i obywateli. Zwrócił uwagę, że w obliczu zagrożeń hybrydowych, dezinformacji i rosnącej złożoności wyzwań bezpieczeństwo państwa musi być budowane równocześnie „od góry” – poprzez decyzje strategiczne, jak i „od dołu” – poprzez codzienną odpowiedzialność i zaangażowanie społeczności lokalnych.