Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli administracji publicznej, służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa, Sił Zbrojnych RP, świata nauki, biznesu oraz organizacji społecznych, którzy przez dwa dni dyskutowali o najważniejszych wyzwaniach związanych z bezpieczeństwem państwa, odpornością infrastruktury krytycznej, cyberbezpieczeństwem, ochroną zdrowia, bezpieczeństwem finansowym oraz współpracą sektora publicznego i prywatnego.

Tegoroczna edycja Forum odbywała się w czasie dynamicznych zmian w środowisku bezpieczeństwa. Uczestnicy debat wielokrotnie podkreślali, że współczesne zagrożenia – od cyberataków i działań hybrydowych, przez dezinformację, po zagrożenia dla infrastruktury krytycznej i bezpieczeństwa zdrowotnego – wymagają ścisłej współpracy państwa, biznesu oraz społeczeństwa obywatelskiego. Budowanie odporności państwa oraz poszukiwanie wspólnych rozwiązań dla nowych wyzwań stanowiło główną oś wszystkich dyskusji podczas V Forum Bezpieczeństwa.

Uroczyste otwarcie Forum

Forum otworzyli Maciej Mackiewicz – Prezes Zarządu Stowarzyszenia Przeciwko Nadużyciom Gospodarczym AntiFraud, Mateusz Komorowski – Prezes Zarządu Międzynarodowego Instytutu Społeczeństwa Obywatelskiego, Karol Reczkin – Członek Rady Fundacji Forum Bezpieczeństwa oraz Adam Wieczorek – Wiceprezydent Miasta Łodzi.

Już podczas otwarcia podkreślano, że współczesne bezpieczeństwo nie może być rozpatrywane wyłącznie przez pryzmat zagrożeń militarnych. Rosnąca liczba kryzysów – od konfliktów zbrojnych, przez cyberataki i presję gospodarczą, po zagrożenia zdrowotne i dezinformację – wymaga budowania odporności państwa w oparciu o współpracę wszystkich sektorów życia publicznego.

Ryzyka zależności

Sesję otwierającą poświęcono zagadnieniu ryzyk wynikających z zależności gospodarczych, technologicznych oraz geopolitycznych. Wystąpienia wygłosili Maciej Witucki – Przewodniczący Rady Głównej Konfederacji Lewiatan, płk Angela E. Reber – Dowódca Dowództwa Kontrwywiadu Sojuszniczego NATO, a także, w formie nagrania, Andrzej Poczobut – dziennikarz i Wiceprzewodniczący Związku Polaków na Białorusi.

Prelegenci zwracali uwagę, że bezpieczeństwo państwa coraz silniej zależy od zdolności do ograniczania strategicznych zależności, dywersyfikacji łańcuchów dostaw oraz budowy krajowych kompetencji w obszarach kluczowych technologii, infrastruktury i przemysłu. Podkreślano znaczenie współpracy międzynarodowej oraz wzmacniania odporności państw NATO wobec zagrożeń hybrydowych.

Następnie odbyła się rozmowa moderowana przez Karola Reczkina z udziałem płk Angeli E. Reber oraz gen. bryg. dr. Jarosława Stróżyka – Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Dyskusja koncentrowała się wokół zmieniającego się charakteru zagrożeń wywiadowczych i kontrwywiadowczych, roli współpracy sojuszniczej oraz znaczenia wymiany informacji pomiędzy służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo państwa.

Ryzyka społeczne i zdrowotne

Po przerwie obiadowej rozpoczęły się równoległe sesje tematyczne. Jedną z nich poświęcono zagrożeniom społecznym i zdrowotnym.

Wprowadzenia dokonał Mateusz Komorowski. Następnie wystąpienia przedstawili podinsp. Michał Aleksandrowicz – Naczelnik Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Narkotykowej Centralnego Biura Śledczego Policji, ppłk dr n. o zdr. Anita Podlasin – Zastępca Komendanta Wojskowego Centrum Kształcenia Medycznego oraz dr Konrad Ciesiołkiewicz – Szef Centrum Analiz Społeczeństwa Informacyjnego Uczelni Korczaka.

Poruszano zagadnienia związane z bezpieczeństwem zdrowotnym państwa, zagrożeniami wynikającymi z przestępczości narkotykowej, przygotowaniem systemu ochrony zdrowia do sytuacji kryzysowych oraz odpornością społeczeństwa na kryzysy informacyjne i psychologiczne.

Dyskusję w ramach tej sesji moderował Mateusz Komorowski, a udział w niej wzięli Arkadiusz Grądkowski – Prezes Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Wyrobów Medycznych POLMED, Aneta Grunwald-Fitas – Dyrektor Departamentu Zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Barbara Misiewicz-Jagielak – Dyrektor ds. Relacji Zewnętrznych Polpharma oraz Łukasz Pietrzak – Główny Inspektor Farmaceutyczny.

Paneliści wskazywali na potrzebę budowy silnych partnerstw pomiędzy administracją publiczną, sektorem medycznym i przemysłem farmaceutycznym, zwracając uwagę na bezpieczeństwo lekowe, ciągłość dostaw wyrobów medycznych oraz przygotowanie systemu ochrony zdrowia do funkcjonowania w sytuacjach nadzwyczajnych.

Możliwości funkcjonowania infrastruktury krytycznej w warunkach wojny hybrydowej i pełnoskalowej

Drugim ważnym blokiem pierwszego dnia była debata poświęcona funkcjonowaniu infrastruktury krytycznej.

Wystąpienia otwierające wygłosili Wojciech Wrochna – Sekretarz Stanu w Ministerstwie Energii, Pełnomocnik Rządu ds. Strategicznej Infrastruktury Energetycznej oraz Krzysztof Kwiatkowski – Senator RP, Przewodniczący Komisji Ustawodawczej i członek Senackiego Zespołu ds. Energetyki Jądrowej i Odnawialnych Źródeł Energii. Zwracano uwagę na znaczenie bezpieczeństwa energetycznego, inwestycji infrastrukturalnych oraz rozwoju energetyki jako jednego z fundamentów odporności państwa.

Panel moderowany przez Daniela Dragana – eksperta Fundacji Rady Europy Wschodniej – zgromadził przedstawicieli Ukrainy: Hannę Bondar – Deputowaną Rady Najwyższej Ukrainy, Przewodniczącą podkomisji ds. planowania przestrzennego, urbanistyki oraz rozwoju obszarów okupowanych, Oleha Dundę – Deputowanego Rady Najwyższej Ukrainy i członka Grupy Przyjaźni Polsko-Ukraińskiej, Andriya Herusa – Deputowanego Rady Najwyższej Ukrainy i Przewodniczącego Komitetu ds. Energetyki, oraz dr Natalię Slobodyan – menedżer działu ds. zmian klimatu i ekologii oraz współpracy międzynarodowej w DTEK.

Dyskusja koncentrowała się na doświadczeniach Ukrainy związanych z funkcjonowaniem infrastruktury krytycznej podczas wojny, odbudową systemów energetycznych oraz wyzwaniami stojącymi przed państwami europejskimi w zakresie ochrony infrastruktury przed atakami kinetycznymi i cybernetycznymi.

Równolegle do części panelowej odbywały się również rozmowy w formule okrągłego stołu, które pozwalały na bardziej roboczą wymianę doświadczeń pomiędzy ekspertami, przedstawicielami administracji i biznesu. Ich celem było pogłębienie tematów poruszanych podczas debat oraz stworzenie przestrzeni do dyskusji nad praktycznymi rozwiązaniami wzmacniającymi odporność państwa.

Ryzyka finansowe

Popołudniowa sesja dotycząca bezpieczeństwa finansowego odbyła się pod przewodnictwem Macieja Mackiewicza. W debacie uczestniczyli Adrian Jabłoński – Dyrektor ds. korporacyjnych i komunikacji JTI Polska, Arkadiusz Myrcha – Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, Paweł Pik – Prokurator Regionalny w Gdańsku oraz Zbigniew Stawicki – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów, Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Panel poświęcono walce z przestępczością gospodarczą, przeciwdziałaniu wyłudzeniom, skuteczności organów ścigania oraz współpracy administracji z sektorem prywatnym. Uczestnicy zwracali uwagę, że bezpieczeństwo finansowe państwa wymaga zarówno nowoczesnych narzędzi analitycznych, jak i sprawnej wymiany informacji pomiędzy instytucjami publicznymi oraz przedsiębiorcami.

Od ransomware do destabilizacji państwa. Jak cyberprzestępczość wpływa na bezpieczeństwo publiczne?

Rosnące znaczenie cyberbezpieczeństwa było tematem kolejnego panelu.

Wprowadzenie wygłosił Paweł Bliźniuk – Poseł na Sejm RP, Przewodniczący Podkomisji stałej ds. cyberbezpieczeństwa. Następnie pod moderacją Sławomira Chmielewskiego – Dyrektora Bezpieczeństwa i Compliance w Orange Polska, Członka Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji – dyskutowali Tomasz Lizak-Zięcina – Dyrektor ds. Rozwoju i Innowacji w Siltec, Paweł Olszewski – Sekretarz Stanu w Ministerstwie Cyfryzacji, mł. insp. Wojciech Olszowy – Komendant Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości, Marcin Rogalski – Cybersecurity Solutions Manager w Egida IT Security Solutions oraz Michał Włodarczyk – Systems Engineer w Dell Technologies.

Eksperci wskazywali, że współczesne cyberataki coraz częściej wykraczają poza wymiar ekonomiczny i stają się narzędziem destabilizacji państw oraz infrastruktury krytycznej.

Dyskusja obejmowała kwestie odporności administracji publicznej, przedsiębiorstw oraz operatorów usług kluczowych, a także rozwój współpracy pomiędzy sektorem publicznym i prywatnym w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom cyfrowym.

Również w tej części programu kontynuowano spotkania w formule okrągłego stołu. Stanowiły one uzupełnienie debat plenarnych i pozwalały uczestnikom Forum rozmawiać o wybranych zagadnieniach w mniejszym gronie, z naciskiem na wymianę doświadczeń oraz praktyczne rekomendacje dla instytucji publicznych i sektora prywatnego.

Ryzyka infrastrukturalne

Wieczorny blok poświęcono bezpieczeństwu infrastruktury.

Panel moderował Witold Drożdż – Członek Zarządu ds. strategii i spraw korporacyjnych w Orange Polska, Przewodniczący Rady Nadzorczej Polskich Elektrowni Jądrowych. Udział w rozmowie wzięli Michał Domaradzki – Dyrektor Wykonawczy ds. Kontroli i Bezpieczeństwa w ORLEN, Magdalena Gaj – Prezes Zarządu Exatel oraz Michał Andrzej Olszewski – Członek Zarządu ORLEN Termika.

Rozmowa dotyczyła bezpieczeństwa energetycznego, telekomunikacyjnego oraz przemysłowego, a także znaczenia inwestycji w nowoczesną infrastrukturę i odporność systemów krytycznych. Paneliści podkreślali, że współpraca pomiędzy administracją i największymi operatorami infrastruktury pozostaje jednym z kluczowych warunków skutecznego reagowania na współczesne zagrożenia.

Wystąpienie indywidualne

Następnie wystąpienie indywidualne wygłosił gen. bryg. Krzysztof Bondaryk – Dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa i Spraw Obronnych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. W swoim wystąpieniu omawiał rolę administracji państwowej w budowaniu odporności państwa oraz znaczenie koordynacji działań pomiędzy służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo.

Technologia to za mało – dlaczego dziś przewagę budują ludzie?

Równolegle odbywał się panel poświęcony kompetencjom.

Pod moderacją Rafała Durowicza – Customer Success Managera w BPX – dyskutowali Wojciech Maciejczak – Dyrektor Bezpieczeństwa Regulacyjnego w Orange Polska, dr Katarzyna Nosalska – Dyrektor Centrum Rozwoju Kompetencji Cyfrowych w Ministerstwie Cyfryzacji, Paulina Ostrowska – adwokat i Prezes Fundacji AI Security Foundation, oraz Jan Puchniewicz – Pełnomocnik ds. Compliance i RODO w PSE Inwestycje.

Uczestnicy podkreślali, że nawet najbardziej zaawansowane rozwiązania technologiczne nie zastąpią odpowiednio przygotowanych kadr. Rozmowa koncentrowała się na rozwoju kompetencji cyfrowych, kulturze bezpieczeństwa organizacji, edukacji oraz budowaniu świadomości pracowników jako jednego z najważniejszych elementów cyberodporności.

Offensive Security

Ostatnim panelem eksperckim pierwszego dnia była dyskusja poświęcona bezpieczeństwu ofensywnemu.

Moderował ją Piotr Borkowski – Założyciel AI Security Foundation, natomiast głównym gościem był płk Paweł Doniec – Zastępca Dowódcy Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni.

Rozmowa dotyczyła współczesnych metod prowadzenia działań w cyberprzestrzeni, znaczenia aktywnej obrony oraz rozwoju zdolności państwa do przeciwdziałania zagrożeniom cyfrowym.

Uroczysta kolacja

Pierwszy dzień Forum zakończyła uroczysta kolacja.

Do uczestników wydarzenia zwrócił się z wystąpieniem gen. bryg. Radosław Kujawa – Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Sekretarz Kolegium do spraw Służb Specjalnych.

Podczas wieczornej gali wręczono również Statuetkę Forum Bezpieczeństwa, stanowiącą wyraz uznania dla działań na rzecz budowania bezpieczeństwa i odporności państwa. Otrzymał ją gen. bryg. Radosław Kujawa.

Drugi dzień Forum – perspektywa strategiczna

Drugi dzień wydarzenia poświęcono strategicznemu spojrzeniu na bezpieczeństwo oraz przyszłość współpracy międzynarodowej.

Prezentację dotyczącą zagrożeń informacyjnych i bezpieczeństwa cyfrowego wygłosił Givi Gigitashvili – Resident Fellow at the Atlantic Council’s Digital Forensic Research Lab. Omówił współczesne wyzwania związane z dezinformacją, operacjami wpływu oraz koniecznością budowania odporności demokratycznych społeczeństw.

Nowa architektura zaufania cyfrowego – prywatność, bezpieczeństwo, kompetencje

Ostatni panel Forum moderowała Anna Matusiak-Wekiera – radczyni prawna i ekspertka prywatności. W dyskusji uczestniczyli Artur Klepacki – Dyrektor Departamentu IT w Urzędzie Ochrony Danych Osobowych, Tomasz Krawczyk – przedstawiciel AI Security Foundation oraz Barbara Sawina – Kierowniczka Wydziału Koordynacji Ochrony Informacji Orange Polska.

Paneliści rozmawiali o wyzwaniach związanych z ochroną danych osobowych, wykorzystaniem sztucznej inteligencji, budową zaufania do usług cyfrowych oraz kompetencjami niezbędnymi do funkcjonowania w cyfrowym świecie. Podkreślano konieczność pogodzenia rozwoju technologicznego z ochroną prywatności oraz zapewnieniem odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa obywateli i instytucji.

Podsumowanie

V Forum Bezpieczeństwa potwierdziło, że skuteczna odpowiedź na współczesne zagrożenia wymaga ścisłej współpracy administracji publicznej, służb, biznesu, środowiska naukowego oraz organizacji społecznych. Debaty prowadzone podczas dwóch dni wydarzenia pokazały, że bezpieczeństwo należy dziś postrzegać jako system wzajemnie powiązanych elementów obejmujących obronność, gospodarkę, infrastrukturę, zdrowie, finanse i cyberprzestrzeń.

Tegoroczna edycja Forum stała się miejscem wymiany doświadczeń i dobrych praktyk oraz platformą do wypracowywania rozwiązań wzmacniających odporność państwa wobec dynamicznie zmieniających się zagrożeń. Wnioski płynące z debat jednoznacznie wskazywały, że budowanie bezpieczeństwa wymaga długofalowej współpracy wszystkich uczestników życia publicznego oraz konsekwentnych inwestycji w ludzi, kompetencje i nowoczesne technologie.